Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιμέτωπη με τη γήρανση του πληθυσμού και την πίεση στα δημόσια ασφαλιστικά συστήματα, σχεδιάζει μια σημαντική αναδιάρθρωση στα επικουρικά ταμεία (δεύτερος πυλώνας) και την ιδιωτική ασφάλιση (τρίτος πυλώνας).
Ο στόχος είναι η ενίσχυση της επαγγελματικής ασφάλισης, η εναρμόνιση των κανόνων και η διευκόλυνση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Νοέμβριο του 2025 μια δέσμη μέτρων (Supplementary Pensions Package)
( Πακέτο Συμπληρωματικών Συντάξεων ) που περιλαμβάνει:
- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ IORP II (Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης):
- Στόχος είναι ο εκσυγχρονισμός των κανόνων διακυβέρνησης, η ενίσχυση της διαφάνειας (κόστος/αποδόσεις) και η διευκόλυνση της διασυνοριακής λειτουργίας των επαγγελματικών ταμείων.
- ΠΡΟΩΘΗΣΗ της "Αυτόματης Εγγραφής" (Auto-enrolment):
- Η ΕΕ προτείνει την ένταξη των εργαζομένων στα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά σχήματα αυτόματα, με δυνατότητα εξαίρεσης (opt-out), ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή.
- ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ PEPP (Πανευρωπαϊκό Ατομικό Συνταξιοδοτικό Προϊόν):
- Επιδιώκεται η αναμόρφωση του PEPP για να γίνει πιο ελκυστικό, ευέλικτο και προσβάσιμο, με εναρμονισμένη φορολογική μεταχείριση, ώστε να ανταγωνίζεται τα εθνικά προϊόντα.
- ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ (Pension Tracking Systems):
- Δημιουργία ψηφιακών εργαλείων ("ταμπλό" - dashboards) για να έχουν οι πολίτες μια καθαρή εικόνα των συνταξιοδοτικών τους δικαιωμάτων, τόσο από δημόσιους όσο και από επικουρικούς φορείς.
- "ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΣΥΝΕΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ" (Prudent Person Principle):
- Αποσαφήνιση των κανόνων επένδυσης, επιτρέποντας στα ταμεία να επενδύουν περισσότερο σε μετοχές και εναλλακτικές επενδύσεις (π.χ. υποδομές) για υψηλότερες αποδόσεις.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ:
- ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ, ΟΧΙ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ:
Τα επικουρικά ταμεία στοχεύουν στο να συμπληρώσουν τις δημόσιες συντάξεις, όχι να τις αντικαταστήσουν.
- ΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ:
Στροφή προς ταμεία που επενδύουν τις εισφορές, για να αποφευχθεί η εξάρτηση αποκλειστικά από τις εισφορές των εργαζομένων.
- ΕΝΙΑΙΑ ΑΓΟΡΑ:
Διευκόλυνση μεταφοράς των ασφαλιστικών δικαιωμάτων μεταξύ κρατών-μελών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί αυτά τα μέτρα στο πλαίσιο της "Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων" (Savings and Investments Union), επιδιώκοντας να μετατραπούν τα συνταξιοδοτικά ταμεία σε μοχλό ανάπτυξης για την ευρωπαϊκή οικονομία.